ҰЛЫ ДАЛА БИЛЕУШІЛЕРІ

ҰЛЫ ДАЛА БИЛЕУШІЛЕРІ

Ерте түрік елінің тарихы туралы деректер Қытайдың бастама кітаптарында IV-Vғғ. белгілі болғаны жазылған. Оларда Қытайдың солтүстік шығыс бөлігін жаулаған көшпелі тайпалар хун, санбилер қатарында Ашин руы болғаны баяндалады. Көшпелілер жаулаған жерлерде жүргізген қатал биліктері қытайлықтардың қарсылығын туғызып, көп ұзамай оларды батысқа қарай ығыстырылған. Мұндай тайпалар арасында «Ашин бес жүздей үймен жужандарға қашып барады да, Алтай тауының күнгей бетіне қоныстанып жужандарға темір өндіріп тұрғаны» жайлы мәліметтер берілген. Жаңа жерге қоныстанған Ашин әулетінен шыққан әскери қолбасшылар алғашқы күннен сыртқы саясатта жүргізген басқыншылық ықпалын барған сайын күшейтіп, Сары теңізден бастап (Корея) Еділге дейінгі аралықтағы тайпаларды өздеріне қаратқан. Сөйтіп, VІ ғ. Түрік немесе ерте Түрік деген этникалық атпен тарихта белгілі болған. Арада жүз жыл өткеннен кейін Түріктер орта Азияның ұлы даласын бағындырып ұлан-байтақ жерді қытайлықтар «Түріктердің ұлы даласы» немесе «Түріктердің құдіретті шөл даласы» деп атаған. Ақырында VI-VII ғасырларда пайда болған ерте түрік мемлекеті Орта Азиядағы ең жоғарғы өркениетті Византия, Сасаниттік Иран, Қытай мемлекеттерімен бәсекелесе алатын күшті де құдіретті болғандықтан түріктер өздерін «мәңгілік ел» болатынына сенген. Азияның ұлы даласын қамтыған жаңадан пайда болған көшпелілер мемлекетін қытайлықтар өздеріне төнген қауіп-қатер деп түсінген болатын. Сондықтан, қытайлықтар алғашқы күннен түрік билеушілерін сипаттай сынай отырып, олардың даналық қасиеттерін, мемлекетті басқарудағы қабілеттерін, әскери әдістерді ұйымдастыру мен шеберлікпен қолдануларын мойындағандықтан оларды лауазымдандыруда лайықты тұлғалар деп сырттай жоғарғы әскери атақтарды беріп отырған. Ерте Түрік билеушілері Қытай ықпалында болмау үшін лауазымдануды белгілі бір кезеңдерде өзгертіп, тәуелсіз болу саясатын басшылыққа алып отырған. Ұлы дала билеушілері мемлекет басқаруда қолданған «жабғу», «жабғу-қаған», «қаған» және «хан» лауазымдарын төрт кезеңге бөліп қарау арқылы олардың әрбір кезеңдерде тәуелсіздік жолындағы күресте саяси және тарихи оқиғалардың ерекшеліктерін көрсеткен жөн.
ТАНЫМ 14 қараша 2017 г. 207 0
Тарихи маңызы зор көрме

Тарихи маңызы зор көрме

Алматыда Қазақстан Респуб­ли­ка­сының Тұңғыш Президенті – Елбасы кітапханасы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік орталық музейінде «Н.Назарбаев: дәуір, тұлға, қоғам» атты көшпелі ғылыми-білім беру және мәдени-ағартушылық көрме жобасы өз жұмысын бастады.
ТАНЫМ 13 қараша 2017 г. 157 0

АЙБЫНДЫ АЛАШОРДА

Тәуелсіз еліміздің мемлекет болып қалыптасуында «Алаш» партиясының зор маңызы бар. Алаш қозғалысының тарихы – қазақпен бірге жасайтын мәңгілік тарих. Ұлтының ертеңін ойлаған Алаш зиялыларының тарихи аз уақытта қазақ халқына сіңірген еңбегін бағалау – қазіргі және келешек ұрпақтың жадынан шықпайтын қастерлі борыш.
ТАНЫМ 11 қараша 2017 г. 82 0

«ҚЫЛЫШТӨБЕ» мен «ҚАТЫНҚАЗҒАН»

Мемлекет басшысы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында «Туған жердің әрбір сайы мен қырқасы, тауы мен өзені тарихтан сыр шертеді. Әрбір жер атауының төркіні туралы талай-талай аңыздар мен әңгімелер бар» дейді.  
ТАНЫМ 11 қараша 2017 г. 103 0
ПАТША АСЫ САНАЛҒАН ТАҒАМ

ПАТША АСЫ САНАЛҒАН ТАҒАМ

Бір замандарда Франция ханшайымы Мария-Антуанетта картоп гүлін шашына қыстырып жүрген екен. Бұл сол кездегі король сарайы қызметкерлерінің арасында сәнге айналады. Тіпті, король ХVІ Людовик қызметкерлеріне қала маңындағы бақшасына тек осы өсімдікті еккізеді. Онысымен қоймай егістік алқапқа ерекше құрамдағы күзет қойдырған көрінеді. Мұны сырттай бақылаған қарапайым халық патшаның асынан дәм татуға ынтызар болыпты.
ТАНЫМ 10 қараша 2017 г. 796 0
КӨКСЕҢГІРДЕГІ ҮҢГІР

КӨКСЕҢГІРДЕГІ ҮҢГІР

Көксеңгір қалашығының солтүстігінде көксеңгір төбесі бар. Бұл бұрынғы үлкен қалашықтың орны іспетті. Төбенің ұзындығы 18 шақырым. Шығыстан батысқа қарай созылып жатқан төбе қыраттанып, жоталары қызғылтым тартқан. Оның оңтүстік беткейі ерекше көз тартады. Сайы жыл мезгілдеріндегі жауын-шашыннан теп-тегіс тақырға айналған. Қасиетті жерге табан тірегенімізде ауыл тұрғыны Қалабай аға кезінде төбенің ұзындығын ферма адамдарымен өлшегенін жеткізді.
ТАНЫМ 08 қараша 2017 г. 211 0
БІЗ БІЛЕТІН БІР БЕЙНЕ

БІЗ БІЛЕТІН БІР БЕЙНЕ

Халқымыздың тарихына көз жіберсек, өткен ғасырдың екінші жартысы, оның ішінде елуінші жылдар мен сексенінші жылдардың аралығы қазақ үшін білім алудан бастап ғылым мен техниканы, технологияны игеру, интеллектуалдық, мәдени және рухани өсу кезеңі болды. Осы жылдары қазақ көгінде жұлдыздар жарқырады, өндіріс пен шаруашылықта жоғары қабілетті басшылар танылды. Мемлекет, қоғам қайраткерлері шықты. Дегенмен,  еңбегі көрінбей, лайықты бағасын алмаған жандар да кезігеді қоғамда. Журналистік зерттеу кезінде осындай азаматтың өмір жолы ойға оралды. Ол – Сақтаған аға Жанасбаев болатын.
ТАНЫМ 06 қараша 2017 г. 146 0
БАБАЛАР СӨЗІ – БІЛІМНІҢ КӨЗІ

БАБАЛАР СӨЗІ – БІЛІМНІҢ КӨЗІ

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы аясында №19 балалар кітапханасында «Бабалар сөзі – білімнің көзі» атты кітап жәрмеңкесі өтті.
ТАНЫМ 02 қараша 2017 г. 216 0
ОҚШЫ АТА КЕСЕНЕСІ

ОҚШЫ АТА КЕСЕНЕСІ

Қазақстанның киелі жерлерінің бірі – Оқшы ата мазары Шиелі ауданы Бәйгеқұм ауылынан шығысқа қарай 5 шақырымда орналасқан. Оқшы ата жөнінде ел ішінде аңыз әңгімелер көп.
ТАНЫМ 02 қараша 2017 г. 277 0
ЭКСПО елімізге не берді?

ЭКСПО елімізге не берді?

Биылғы жыл ел жылнамасында айрықша әріптермен жазылатын айтулы оқиғаларға толы болды десек, олардың көш басында төрткүл дүниенің назарын Қазақ еліне бұрған айтулы оқиға – ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі тұрғаны талассыз.  Үш айға созылған жаһандық шара мемлекетімізді әлемдік қауымдастыққа жаңа қырынан танытып қана қоймай, еліміздің әлеуметтік-экономикалық өрістеуіне, мәдени дамуына тың серпін берді.
ТАНЫМ 25 қазан 2017 г. 173 0